Öfke
Duygular yalnızca zihnimizde yaşadığımız deneyimler değildir. Her duygu, beynimizde başlayan ve tüm bedene yayılan biyolojik süreçleri beraberinde getirir. Düşüncelerimiz, yaşadığımız olaylar ve duygusal tepkilerimiz; hormonlarımızı, sinir sistemimizi ve hatta bağışıklık sistemimizi etkileyebilir.
Bedenimin Sessizce Taşıdığı Yükler serisinde, duyguların beden üzerindeki olası etkilerini ele alacağız. İlk durağımız ise çoğu zaman bastırılan, korkulan veya yanlış ifade edilen güçlü bir duygu: Öfke.
Öfke Nedir?
Öfke; haksızlığa uğradığımızda, sınırlarımız ihlal edildiğinde, anlaşılmadığımızı düşündüğümüzde veya ihtiyaçlarımız karşılanmadığında ortaya çıkan doğal bir duygudur. Aslında amacı zarar vermek değil, bizi korumaktır.
Sorun öfkenin varlığı değil, uzun süre taşınmasıdır.
İfade edilemeyen kırgınlıklar, yıllarca içe atılan kızgınlıklar, söylenemeyen sözler ve çözülemeyen çatışmalar zamanla hem zihinde hem de bedende yük oluşturmaya başlayabilir.
Beyinde Öfke Sırasında Neler Olur?
Öfke hissedildiğinde beynin alarm merkezi olan amigdala devreye girer. Tehlike algılandığında sinir sistemi adrenalin, noradrenalin ve kortizol gibi stres hormonlarını salgılar.
Bu süreçte:
• Kalp daha hızlı atar.
• Kan basıncı yükselir.
• Kaslar gerilir.
• Nefes hızlanır.
• Sindirim sistemi yavaşlar.
Kısa süreli durumlarda bu mekanizma yaşamı koruyan bir sistemdir. Ancak öfke sürekli hale geldiğinde beden uzun süre alarm durumunda kalabilir. Uzun süre yüksek seyreden stres hormonları, bağışıklık sistemi, uyku düzeni ve hücresel onarım süreçleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir.
Psikoloji Öfke Hakkında Ne Söylüyor?
Psikanalizin kurucusu Sigmund Freud, bastırılan duyguların bilinçdışında varlığını sürdürdüğünü ve zamanla farklı şekillerde ortaya çıkabileceğini öne sürmüştür. İfade edilemeyen öfke; bedensel yakınmalar, ani tepkiler veya içsel huzursuzluk olarak kendini gösterebilir.
Carl Jung ise öfkeye farklı bir pencereden yaklaşır. Ona göre öfke bazen kişinin “gölge” yönleriyle karşılaşmasının bir sonucudur. En çok rahatsız olduğumuz davranışlar veya kişiler, bazen kendi içimizde kabul etmekte zorlandığımız yönleri bize hatırlatıyor olabilir.
Psikoloji tarihindeki önemli çalışmalardan biri olan Engellenme-Öfke Kuramı, kişinin hedeflerine ulaşmasının engellenmesinin öfkeye yol açabileceğini ortaya koymuştur. Albert Bandura’nın çalışmaları ise öfkenin ve saldırgan davranışların büyük ölçüde öğrenilebildiğini göstermiştir.
Beden Öfkeyi Nerede Taşır?
Her insanın hikâyesi farklıdır. Ancak uzun süreli öfke ve stres dönemlerinde sıklıkla şu sistemler etkilenebilir:
• Kalp ve damar sistemi
• Sindirim sistemi
• Kas ve iskelet sistemi
• Bağışıklık sistemi
• Uyku düzeni
Sürekli çene sıkma, boyun ve omuz gerginliği, mide şikâyetleri, baş ağrıları, reflü, bağırsak hassasiyetleri veya uyku problemleri yaşayan kişilerde duygusal yüklerin de değerlendirilmesi önemlidir.
Öfkenin Altında Ne Saklı Olabilir?
Öfke çoğu zaman görünen duygudur.
Derinlerde ise:
• Kırgınlık,
• Hayal kırıklığı,
• Görülmeme hissi,
• Değersizlik,
• Yetersizlik,
• Reddedilme korkusu,
• Haksızlığa uğrama duygusu
yer alabilir.
Bu nedenle öfkeyi bastırmak yerine onun anlatmak istediği hikâyeyi dinlemek çoğu zaman daha dönüştürücüdür.
Homeopati Öfkeye Nasıl Yaklaşır?
Homeopati, duyguları yalnızca psikolojik bir durum olarak değil, kişinin bütünsel yapısının bir parçası olarak değerlendirir. Samuel Hahnemann’ın ortaya koyduğu klasik homeopati anlayışında, kişinin fiziksel belirtileri kadar duygusal tepkileri, yaşam olaylarına verdiği yanıtlar ve karakteristik özellikleri de önem taşır.
Aynı öfke duygusunu yaşayan iki kişi, tamamen farklı şekillerde tepki verebilir. Biri öfkesini içine atarken, diğeri patlayıcı tepkiler gösterebilir. Bu nedenle homeopatide “öfke için tek bir remedi” yaklaşımı yoktur; kişinin öfkesinin şekli ve eşlik eden özellikleri değerlendirilir.
Örneğin:
• Staphysagria, çoğu zaman haksızlığa uğradığını hisseden, kırgınlıklarını içine atan, öfkesini ifade etmekte zorlanan kişilerle ilişkilendirilen remedilerden biridir.
• Nux vomica, kolay öfkelenen, sabırsız, yoğun tempoda yaşayan, kontrolü kaybetmeye tahammülü olmayan kişilerde düşünülebilen remediler arasında yer alır.
• Chamomilla, özellikle tahammülsüzlük ve aşırı hassasiyetle seyreden öfke durumlarında sık bilinen remedilerden biridir.
Remedi seçimi her zaman bireyin bütünsel değerlendirmesi sonucunda yapılır.
Öfkeyi Dönüştürmek Mümkün mü?
Evet.
Öfke yok edilmesi gereken bir duygu değildir; anlaşılması gereken bir mesajdır.
Homeopatik yaklaşımın yanında kişinin duygusal farkındalığını artırabilecek birçok tamamlayıcı çalışma da bulunur:
• EFT (Duygusal Özgürleşme Tekniği)
• Ho’oponopono çalışmaları
• Nefes teknikleri
• Yoga ve beden farkındalığı uygulamaları
• Meditasyon çalışmaları
kişinin duygusal yüklerini fark etmesine, sinir sistemini düzenlemesine ve içsel dengesini desteklemesine yardımcı olabilir.
Bazen beden yalnızca hastalık anlatmaz.
Bazen yıllardır söylenmeyen bir “Hayır”ı, dile getirilmeyen bir kırgınlığı veya görülmeyi bekleyen bir yarayı da anlatır.
Öfke çoğu zaman düşmanımız değildir. O, içimizde duyulmayı bekleyen bir parçanın sesidir.
Duyguların beden üzerindeki etkilerini anlamak, homeopatinin insanı neden bir bütün olarak değerlendirdiğini daha iyi kavramamızı sağlar. Klasik homeopatide yalnızca hastalığın adı değil, kişinin duygusal yapısı, yaşam deneyimleri ve kendine özgü tepkileri de değerlendirilir. Eğer siz de Organon’un temel prensiplerini, yaşam gücü kavramını ve homeopatinin zihin-beden-ruh bütünlüğüne yaklaşımını daha yakından öğrenmek istiyorsanız, Homeopati Eğitimlerimize katılabilirsiniz. Çünkü gerçek iyileşme yalnızca belirtileri değil, onları oluşturan derin dinamikleri anlamakla başlar.
Bedenimin Sessizce Taşıdığı Yükler serisinin bir sonraki yazısında, yaşamımızın birçok alanını etkileyen bir başka güçlü duyguya, Korku’ya yakından bakacağız.
Sevgiler,
Özlem KÜRBİZ